LSI (Langelier Saturation Index)

Een rekenwaarde die aangeeft of water eerder kalk zal vormen of juist corrosief is. LSI helpt om te begrijpen of het water chemisch “in balans” is voor een koelsysteem. De LSI is dus een rekenwaarde die aangeeft of koelwater de neiging heeft om kalk, calciumcarbonaat, af te zetten of juist calciumcarbonaat op te lossen. Een positieve LSI wijst meestal op kalkvormend water, een negatieve LSI op water dat eerder corrosief kan zijn, en rond nul zit je dicht bij evenwicht.

Interpretatie (vuistregel)

• LSI lager dan min 0,5: duidelijk onderverzadigd, verhoogd corrosierisico
• LSI tussen min 0,5 en plus 0,5: ongeveer in balans
• LSI hoger dan plus 0,5: duidelijk oververzadigd, verhoogd risico op kalkafzetting

Let op: LSI is een indicatie. Stroming, biofilm, vervuiling, zuurstof, materiaalkeuze, chloriden en temperatuurverschillen kunnen lokaal ander gedrag veroorzaken dan de berekening voorspelt.

LSI berekenen

Benodigde meetwaarden

• pH
• Temperatuur in graden Celsius
• TDS in mg per liter (of schatting via geleidbaarheid)
• Calciumhardheid in mg per liter als CaCO3
• Alkaliniteit in mg per liter als CaCO3

Calciumhardheid en alkaliniteit moeten in dezelfde eenheid staan, bij voorkeur mg per liter als CaCO3.

Formule

• LSI is pH min pHs
• pHs is 9,3 plus A plus B min C min D
• A is (log10(TDS) min 1) gedeeld door 10
  B is min 13,12 keer log10(T in Kelvin) plus 34,55
  C is log10(calciumhardheid als CaCO3) min 0,4
  D is log10(alkaliniteit als CaCO3)
• Temperatuur in Kelvin is graden Celsius plus 273,15.

Rekenvoorbeeld

Gegeven:

• pH 8,2
• temperatuur 25 graden Celsius
• TDS 500 mg per liter
• calciumhardheid 120 mg per liter als CaCO3
• alkaliniteit 80 mg per liter als CaCO3

A is (log10(500) min 1) gedeeld door 10 is 0,170
B is min 13,12 keer log10(298,15) plus 34,55 is 2,09
C is log10(120) min 0,4 is 1,679
D is log10(80) is 1,903

pHs is 9,3 plus 0,170 plus 2,09 min 1,679 min 1,903 is 7,978
LSI is 8,2 min 7,978 is plus 0,22

Interpretatie: licht kalkvormend of vrijwel in balans.

‍

Praktische opmerkingen

‍

TDS schatten via geleidbaarheid

Als je alleen geleidbaarheid hebt in microSiemens per centimeter:

TDS in mg per liter is geleidbaarheid maal 0,55 tot 0,75

0,65 is vaak een bruikbare startwaarde, maar nauwkeuriger is om dit te kalibreren op het lokale water.
‍

Temperatuur effect

Bij hogere temperatuur wordt water sneller kalkvormend. Daarom kan een monster met een neutrale LSI toch kalkvorming geven op warme plekken zoals warmtewisselaars.

‍

‍